Przejdź do głównych treściPrzejdź do wyszukiwarkiPrzejdź do głównego menu
niedziela, 22 listopada 2026 06:08

Gdy przykazań brak dziesięciu - śmierć nazistów

Podziel się
Oceń

Historia Krajny zna szereg wydarzeń, które we współczesnych czasach byłyby kwalifikowane jako przykłady nietolerancji. Ich negatywnymi bohaterami byli z reguły miejscowi Niemcy. Czasami spotykała ich za to kara, która nie była wymierzana ludzką ręką. Tak stało się w 1938 roku w Krajence.
Gdy przykazań brak dziesięciu - śmierć nazistów
Krajenka,

Lata 30. XX wieku charakteryzowały się wzrostem nastrojów antysemickich w administrowanej przez Niemców części Krajny. Wspominali o tym Żydzi, którym udało się przeżyć wojenną gehennę (np. Siegbert Wilzig). Wskazują na to również powszechnie znane fakty historyczne. Przykładem zniszczenie synagogi w Złotowie, które miało miejsce w październiku 1938 roku, a wiec jeszcze przed tzw. „Kryształową Nocą” (pogrom Żydów w Niemczech, zainicjowany przez władze państwowe w nocy z 9 na 10 listopada 1938 r). Współodpowiedzialnym za zniszczenie złotowskiej synagogi był m.in. starosta złotowski dr Friedrich Ackmann. 

Podobnie tragiczny los spotkał żydowski dom modlitwy w Krajence. Wiele wskazuje, że z jego historią wspólny mianownik miały nienawistne zachowania wobec chrześcijan. Relacje mieszkańców Krajenki wskazują bowiem, że „na początku listopada 1938 roku (czyli na krótko przed „Kryształową Nocą”) miejscowi aktywiści: Manke, Kroger, Schtoike i Warminski ścięli dwa przydrożne krzyże". Jeden koło plebanii, drugi przy wyjeździe z miasta w kierunku Złotowa. Niewykluczone też, że mieli jakiś udział w spaleniu żydowskiej synagogi. Rzecz jasna to tylko domniemanie.

Tak o przebiegu „Kryształowej Nocy” w Krajence, informował ówczesny starosta złotowski. "Miała dzisiaj miejsce w godzinach rannych akcja przeciwko Żydom. Najpierw wczesnym rankiem nieznani sprawcy powybijali szyby witryn sklepowych, jednocześnie została podpalona synagoga w Krajence. Około godziny 3:30 otrzymałem telefon od dra Seekela, kierownika komisariatu policji granicznej w Złotowie, który przekazał mi w dosłownym brzmieniu zarządzenie Gestapo. Zgodnie z tym zarządzeniem wszyscy Żydzi – mężczyźni mieli zostać natychmiast aresztowani... Synagoga w Krajence spłonęła doszczętnie".

Epilog zniszczenia synagogi w Krajence dopisało tragiczne zdarzenie. 13 listopada Manke, Kroger, Schtoike i Warminski świętowali w restauracji usytuowanej w rynku. Ich kompanami od kieliszka byli czterej funkcjonariusze SS z Piły. Libacja odbywała się m.in. w czasie, w którym odbywało się nabożeństwo w pobliskim zborze luterańskim (obecnie kościół św. Józefa.  Mocno pijani biesiadnicy przeklinali i naśmiewali się z wiary w Boga. Później, z racji niedalekiej odległości od świątyni, ubliżali wiernym opuszczającym ewangelicki zbór. Kiedy rynek już opustoszał, funkcjonariusze z Piły wsiedli do terenowego samochodu i ruszyli w kierunku Piły. Tuż po wyjeździe z Krajenki kierowca nie opanował pędzącego z dużą prędkością samochodu, zjechał na lewe pobocze drogi i po uderzeniu w drzewo stoczył się ze skarpy. Funkcjonariusze SS zginęli. Właśnie w ten tragiczny sposób zakończyło się świętowanie „Kryształowej Nocy” w Krajence i ubliżanie Panu Bogu.

Piotr Janusz Tomasz

(Krajenka, [email protected])

 

źródła:

Relacje: Agnieszki Ceranek, Heleny Kokowskiej, Bernarda Kokowskiego (Wojciech Kokowski, Polskie Szeregi na Ziemi Złotowskiej, s.197)

A. Czarnik, Ruch hitlerowski na pomorzu zachodnim 1933 – 1939, Poznań 1969, s. 125 - 126


Napisz komentarz

Komentarze

Co to??? 26.10.2023 07:49 PM
Naziści z Nazistanu????

Temperatura: 1°C Miasto: Złotów

Ciśnienie: 1007 hPa
Wiatr: 15 km/h

Reklama Marcin Porzucek - Poseł na Sejm RP
KOMENTARZE
Autor komentarza: Bezpozdrowienklamliwafryzjereczko Treść komentarza: Znam druga stronę doskonale. Takze wiem to ze właśnie klotnie zaczęły sie od tego, ze przystąpiła do innych poglądów politycznych;) może Pani pisac co chce, ja drugą stronę znam az za dobrze. Data dodania komentarza: 22.11.2026, 01:23 Źródło komentarza: Konflikt wokół salonu fryzjerskiego w Złotowie Autor komentarza: BUCHA Treść komentarza: Po co to pitolenie. Zawsze było jasne dla wszystkich , obowiązywało 10% od wartości. Data dodania komentarza: 21.11.2026, 19:32 Źródło komentarza: Mieszkańcy liczą każdą złotówkę. W tle tenis, „Materiał Partnera” i pytania o pieniądze Spółdzielni Piast Autor komentarza: Z indeksu Google Treść komentarza: Janusz Lemanowicz / Janusz L. – osoba określana w lokalnych publikacjach z regionu pilskiego jako komentator/internauta, wobec której w przeszłości zapadały wyroki w sprawach z art. 212 k.k. (m.in. w 2014 roku oraz prawomocnie w 2022 roku) i o której wspominano w kontekście sprawy upomnienia przez prezesa UODO w 2026 roku. Ktoś wie o co chodziło z UODO? Data dodania komentarza: 21.11.2026, 19:08 Źródło komentarza: Akcja kryptonim ,,Bulaj" minęło kilka lat i sprawa się wyjaśniła Autor komentarza: Oklapnięte oko Treść komentarza: B20 Data dodania komentarza: 21.11.2026, 19:05 Źródło komentarza: Akcja kryptonim ,,Bulaj" minęło kilka lat i sprawa się wyjaśniła Autor komentarza: Stawka mniejsza niż robota Treść komentarza: Kwota nie jest tajemnicą, wiem bo dobrze temat znam. Zresztą masz go nicku. Złotów był słynny także wśród branży muzycznej i wszelkiej maści występujących którzy już na etapie ustalania terminu musieli potwierdzić, że znajà warunki wydatkowania z ich gaży, że zostaje w Złotowie. Podobnie jak wśród przedsiębiorców ta wiedza jest taka jest także wśród branży muzycznej w Polsce. Data dodania komentarza: 21.11.2026, 13:58 Źródło komentarza: Mieszkańcy liczą każdą złotówkę. W tle tenis, „Materiał Partnera” i pytania o pieniądze Spółdzielni Piast Autor komentarza: Kup Xanan 2 mg, Diazepam 10 mg, Nalbufinę 20 mg/ml Treść komentarza: Kup Xanan 2 mg, Diazepam 10 mg, Nalbufinę 20 mg/ml – leki przeciwbólowe, środki na stany lękowe, preparaty na powiększenie członka. Czysta metamfetamina (kryształ), ketamina (w ampułkach/proszku), grzyby halucynogenne, wkłady z DMT, Adderall, fentanyl, fałszywe dokumenty... BEZPIECZNE METODY PŁATNOŚCI: Bitcoin, USDT, ETH itp. WhatsApp: +237-687-110-025 Odwiedź nasz kanał na Telegramie: https://t.me/allcare_center Obsługa klienta: ( [email protected] ) ID na Telegramie: @maybach1010 ID na Signal: +1(978)225-0960 Data dodania komentarza: 21.11.2026, 12:06 Źródło komentarza: Konflikt wokół salonu fryzjerskiego w Złotowie