Przejdź do głównych treściPrzejdź do wyszukiwarkiPrzejdź do głównego menu
środa, 18 listopada 2026 15:35

Pacyfikacja Michniowa - epizod z życiorysu Jana Bieli

Podziel się
Oceń

Począwszy od 1945 roku Krajnę zaczęły zasiedlać osoby, które wcześniej mieszkały na wschodnich i centralnych terenach II Rzeczpospolitej. Nowi osadnicy przywozili ze sobą nie tylko ciężki bagaż z osobistymi rzeczami, ale często także ogromny balast tragicznych wspomnień z okresu II wojny światowej. Jedną z takich osób był Jan Biela z Krajenki, który był naocznym świadkiem zbrodni w Michniowie.
Pacyfikacja Michniowa - epizod z życiorysu Jana Bieli
Krajenka - park założony przez Jana Bielę

Autor: Piotr Tomasz

W katalogu niemieckich represji szczególne miejsce, ze względu na swoją brutalność, zajmują pacyfikacje polskich miejscowości. Naukowcy szacują, że na dawnych terenach II Rzeczpospolitej ich ofiarą padło ponad 10 tys. wsi, w tym w 900. z nich dokonano zabójstwa od kilku do kilkuset mieszkańców. Polskim symbolem niemieckiego okrucieństwa stała się pacyfikacja świętokrzyskiej miejscowości Michniów. Jednym z jej naocznych świadków był Jan Biela – po wojnie ceniony w powiecie złotowskim nauczyciel (Górzna, Krajenka), pomysłodawca i założyciel parku szkolnego przy ulicy Bydgoskiej w Krajence.

W spisanych wiele lat po tragedii wspomnieniach napisał: "12 i 13 lipca 1943 roku, to dni, których nie zapomnę do śmierci, widziałem i przeżyłem piekło na ziemi". Nie było w tych słowach przesady. Preludium do tej tragedii stanowił donos do gestapo. Mowa w nim była o tym, że mieszkańcy wsi współpracują z polskim ruchem oporu. Właśnie z tego powodu 12 lipca 1943 roku w Michniowie zjawiła się niemiecka ekspedycja karna. Bilans jej zbrodniczej działalności to 102 zamordowane osoby, w tym 95 mężczyzn w wieku od 16 do 63 lat, 5 dzieci w wieku od 5 do 15 lat i 2 kobiety (44 i 48 lat). Wszystkie kobiety i dzieci zginęły od kul bądź pchnięć bagnetem. 23 mężczyzn zastrzelono, pozostali zginęli zamknięci w stodołach i spaleni żywcem.

Jan Biela, naoczny świadek tej pacyfikacji, tak wspominał jej przebieg: "Między godziną 10-tą a 11-tą weszło do naszego domu kilku żandarmów z mężczyzną w średnim wieku, który był urzędnikiem gminy Suchedniów. Nie znałem tego człowieka, ale dziś wiem, że był to niejaki Kaczmarek, wysiedleniec z poznańskiego, mieszkający u jakiejś rodziny w Michniowie. Nam kazano wyjść z domu. Po kilku minutach mężczyznę tego, popychając kolbami i kłując bagnetami wyprowadzili przed dom. Jeden z żandarmów, narzędziem przypominającym mi tłuczek do mięsa z okrągłą końcówką pokrytą długimi ostrymi kolcami, uderzył mężczyznę w tył głowy. Ten zachwiał się a oprawca powtórzył cios. Do dziś pamiętam tę roztrzaskaną czaszkę wylewający się z niej mózg, strumienie krwi i drgające w konwulsjach ciało. Był to widok okropny".

Równie przerażający jest kolejny fragment relacji Jana Bieli. "Czterech z nich (żandarmów), podeszło do ściany domu sąsiada, wyciągnęli z plecaka dwie flaszki alkoholu, wypili go a następnie z uśmiechem na twarzach, przechodząc między rzędami leżących mężczyzn, strzelali do nich w tył głowy. Trwało to krótko – kilka, może kilkanaście minut. Nie wszystkich kule śmiertelnie trafiały. Wielu zostało postrzelonych. Ciała poczęły drgać i prężyć się. Słyszałem krzyki i błagalne prośby do Boga, lecz nikt nie żebrał o litość. Po dokonanej egzekucji, ustawionym pod płotem mężczyznom kazali wnosić ciała do stodoły, po czym przy użyciu karabinów wepchnęli żywych do środka. Jeden z żandarmów zamknął wrota, drugi rzucił butelkę z benzyną i granat".

W reakcji na okrucieństwo Niemców stacjonujący w pobliżu oddział AK pod dowództwem Jana Piwnika „Ponurego” przeprowadził akcję odwetową. Wybór padł na niemiecki pociąg. Po jego zatrzymaniu (około 1 km od Michniowa) partyzanci oddali kilka serii strzałów w kierunku wagonów z napisem „nur für Deutsche”. Na odchodne umieścili też napis: „Zemsta za Michniów”.

Jan Biela nie był świadkiem kolejnej pacyfikacji Michniowa, która stanowiła reakcję na odwet partyzantów. Ocalenie zawdzięczał temu, że w porę opuścił wieś wraz z najbliższą rodziną. W wyniku kolejnej pacyfikacji miejscowość została doszczętnie spalona przez Niemców, którzy zamordowali niemal wszystkich jej mieszkańców. Ponadto dokonali grabieży mienia. Łącznie w dniach 12 - 13 lipca 1943 roku zostało zamordowanych 204 mieszkańców tej świętokrzyskiej wsi (102 mężczyzn, 54 kobiety i 48 dzieci). Najmłodszą ofiarą niemieckich zbrodni był dziewięciodniowy Stefan Dąbrowa.

 

1 J. Gapys, Pacyfikacje i eksterminacja wsi polskich na terenie Generalnego Gubernatorstwa, martyrologiawsipolskich.pl, dostęp: 20 września 2019

2 Jan Biela po wojnie pracował jako nauczyciel w szkołach podstawowych w Górznie oraz Krajence.

3 J. Biela, Michniowska Golgota, wspomnienia spisane w 2002 roku, kopia maszynopisu w zbiorach autora

4 E. Kołomańska, Michniów w okresie II wojny światowej, www.martyrologiawsipolskich.pl, dostęp: 20 września 2019

5 J. Biela, Michniowska Golgota, wspomnienia spisane w 2002 roku, kopia maszynopisu w zbiorach autora

6 Tamże.


Napisz komentarz

Komentarze

Temperatura: 9°C Miasto: Złotów

Ciśnienie: 980 hPa
Wiatr: 15 km/h

Reklama Marcin Porzucek - Poseł na Sejm RP
KOMENTARZE
Autor komentarza: Kamil Treść komentarza: A zasmarkana męska chustka do nosa podoba Ci się? Data dodania komentarza: 18.11.2026, 11:45 Źródło komentarza: Acne vulgaris Wernisaż wystawy Magdaleny Oksińskiej Autor komentarza: Kamil Treść komentarza: To idź pooglądaj psie kupy na osiedlu. tam zetkniesz się ze "sztuką" w sposób dosłowny! Data dodania komentarza: 18.11.2026, 11:43 Źródło komentarza: Acne vulgaris Wernisaż wystawy Magdaleny Oksińskiej Autor komentarza: Kamil Treść komentarza: Teraz przestaję się dziwić, że ten młody bandzior tak postąpił. Widać, że w tej rodzinie coś nie stykało. Synek morderca bez sumienia, córka "tworzy" jakieś zwichnięte obrazy. Obrzydliwość. Data dodania komentarza: 18.11.2026, 11:40 Źródło komentarza: Acne vulgaris Wernisaż wystawy Magdaleny Oksińskiej Autor komentarza: Warto się zapoznać Treść komentarza: Karol Nawrocki uzyskał doktorat z nauk humanistycznych na Uniwersytecie Gdańskim. Tematem jego rozprawy był „Opór społeczny wobec władzy komunistycznej w województwie elbląskim w latach 1976–1989”. Ukończył również prestiżowe studia podyplomowe International MBA in Strategy na Politechnice Gdańskiej. To nie jest człowiek z przypadku — to historyk, badacz, intelektualista z dorobkiem. Jest autorem i współautorem licznych publikacji książkowych oraz kilkudziesięciu artykułów naukowych. W kraju znany był także jako ekspert programów historycznych TVP3 Gdańsk – „W świetle prawdy” oraz „Wojna i Pamięć”. Dla wielu — głos merytoryczny w czasach, gdy prawda historyczna coraz częściej bywa podporządkowywana politycznej poprawności. Podczas procedury sprawdzającej otrzymał dostęp do informacji niejawnych najwyższego stopnia — ściśle tajnych. Taka decyzja nie zapada z przypadku. Oznacza, że jego życiorys, kontakty, postawa i wiarygodność zostały sprawdzone w sposób znacznie dokładniejszy niż większość Polaków może sobie wyobrazić. Sejm wybrał go na prezesa Instytutu Pamięci Narodowej, a Senat ten wybór zatwierdził. Ale Karol Nawrocki to nie tylko naukowiec zatopiony w archiwach. W 2004 roku, w barwach RKS Stoczniowiec, wywalczył pierwsze miejsce w strefowym turnieju pięściarskim o Puchar Polski dla juniorów w wadze 91 kg. Później był kapitanem drużyny piłkarskiej Ex Siedlce Gdańsk. Dyscyplina, hart ducha, charakter – to nie są dla niego puste słowa. Zajmował się także resocjalizacją osób skazanych, prowadząc zajęcia w zakładach karnych. Był członkiem Rady Dyplomacji Historycznej przy Ministrze Spraw Zagranicznych, a także uczestnikiem prestiżowego programu Departamentu Stanu USA – International Visitor Leadership Program (IVLP). Współtworzył międzynarodowy projekt wystawienniczy „Fighting and Suffering”, który w ponad 160 miejscach na świecie przypominał prawdę o Polsce i losie Polaków podczas II wojny światowej. Dzięki takim działaniom coraz trudniej jest dziś światu powtarzać kłamliwe sformułowania o „polskich obozach śmierci”. I tu dotykamy sedna. Te wybory – jakkolwiek by je formalnie nazwać – był zwykłą rywalizacją polityczną. To zderzenie dwóch wizji Polski. Dwóch światów. Jednego, który chce pamięci, prawdy, godności i niepodległości. I drugiego, który od lat próbuje zamazać przeszłość, rozmyć odpowiedzialność i zastąpić tożsamość narodu bezkształtną masą. To nie jest gra. To jest wojna o pamięć, o suwerenność, o przyszłość kolejnych pokoleń. Na taką wojnę może pójść tylko człowiek silny. Człowiek, który się nie cofnie. Który się nie przejęzyczy. Który nie będzie się tłumaczył Niemcom, Brukseli ani żadnej innej stolicy z tego, kim jest i skąd pochodzi. Karol Nawrocki właśnie takim człowiekiem jest. A skoro media boją się o nim mówić prawdy— tym bardziej powinniśmy zrobić to my. People don't talk about this openly. And that's a shame. SHARE THIS POST!!!!! Karol Nawrocki earned a PhD in Humanities from the University of Gdańsk. His doctoral dissertation focused on “Social Resistance to Communist Rule in the Elbląg Voivodeship between 1976 and 1989.” He also completed the prestigious postgraduate International MBA in Strategy program at Gdańsk University of Technology. He is not someone who came out of nowhere. He is a historian, researcher, and intellectual with an established academic record. He is the author and co-author of numerous books and dozens of academic articles. In Poland, he was also known as an expert on historical television programs broadcast by TVP3 Gdańsk, including “In the Light of Truth” and “War and Remembrance.” For many, he was a voice of expertise at a time when historical truth is increasingly being subordinated to political correctness. During the security clearance process, he was granted access to the highest level of classified information: TOP SECRET. Such a decision is not made lightly. It means that his background, contacts, conduct, and credibility were examined in far greater detail than most Poles could ever imagine. The Sejm elected him President of the Institute of National Remembrance, and the Senate approved that appointment. But Karol Nawrocki is not just a scholar buried in archives. In 2004, representing RKS Stoczniowiec, he won first place in a regional junior boxing tournament for the Polish Cup in the 91 kg weight category. Later, he served as captain of the Ex Siedlce Gdańsk football team. Discipline, resilience, and character are not just empty words to him. He was also involved in the rehabilitation of convicted offenders, conducting educational activities in prisons. He served as a member of the Council for Historical Diplomacy at the Ministry of Foreign Affairs and participated in the prestigious U.S. Department of State program, the International Visitor Leadership Program (IVLP). He co-created the international exhibition project “Fighting and Suffering,” which, at more than 160 locations around the world, has helped remind audiences of the truth about Poland and the fate of the Polish people during World War II. Thanks to initiatives like these, it is becoming increasingly difficult for the world to repeat the false expressions referring to “Polish death camps.” And this is where we get to the heart of the matter. These elections, whatever one chooses to call them formally, were simply a political contest. A clash between two visions of Poland. Two different worlds. One that stands for remembrance, truth, dignity, and independence. And another that has spent years trying to blur the past, dilute responsibility, and replace national identity with a shapeless mass. This is not a game. This is a war over memory, sovereignty, and the future of generations to come. Only a strong man can go into such a war. A man who will not back down. Who will not stumble over his words. Who will not feel obliged to explain to Germany, Brussels, or any other capital who he is and where he comes from. Karol Nawrocki is precisely that kind of man. And if the media are afraid to tell the truth about him, then all the more reason for us to do so. Wyświetl mniej Data dodania komentarza: 18.11.2026, 11:08 Źródło komentarza: Wyniki głosowania w wyborach na Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w Gminie Złotów Autor komentarza: Anka Treść komentarza: A gdzie intymność, tajemnica kobiecości, dyskrecja? Okropna dosłowność bez liczenia się z innymi kobietami. Postawa, że tylko JA, JA wam pokażę. Egoizm, egocentryzm w czystej postaci popierany przez uczelnię utrzymywaną z naszych podatków!! Data dodania komentarza: 17.11.2026, 09:50 Źródło komentarza: Acne vulgaris Wernisaż wystawy Magdaleny Oksińskiej Autor komentarza: Eva Latte Treść komentarza: To nie jest sztuka . To obrzydliwy prymityw . Jeszcze powinna namalować kupę jaką zrobiła po obiedzie . Data dodania komentarza: 16.11.2026, 21:02 Źródło komentarza: Acne vulgaris Wernisaż wystawy Magdaleny Oksińskiej