Mieszkańcy liczą każdą złotówkę. W tle tenis, „Materiał Partnera” i pytania o pieniądze Spółdzielni Piast

Emerytura na rachunki. A za co żyć? 

Opłaty za mieszkania sięgające 1300, 1500, a nawet 1800 zł miesięcznie budzą sprzeciw części mieszkańców. Dla seniorów utrzymujących się z niewysokich emerytur to obciążenie, które pochłania znaczną część dochodu. Spółdzielnia zarządza ponad 2600 mieszkaniami w Złotowie, Krajence i Okonku, dlatego decyzje o zaliczkach i opłatach dotyczą tysięcy osób. 

Mieszkańcy mówią o kolejnych podwyżkach i domagają się szczegółowych rozliczeń. Prezes Wojciech Buczek wskazuje przede wszystkim na koszty ogrzewania. Według przedstawionych przez niego danych wydatki spółdzielni na ciepło wzrosły z około 10,8 mln zł w 2024 roku do 12,35 mln zł w 2025 roku. Przyczyną miało być większe zużycie energii, mimo niezmienionej w tym okresie ceny jednostkowej. 

Dla mieszkańca, który co miesiąc szuka pieniędzy na rachunek, dane zbiorcze nie zastępują jednak rozliczenia konkretnego budynku. Ile ciepła zużyto? Jak wyliczono zaliczki? Co zmieniło się w stosunku do poprzedniego sezonu? Takie pytania powinny mieć odpowiedzi możliwe do sprawdzenia. Spółdzielnia ma obowiązek na żądanie uprawnionej osoby przedstawić kalkulację opłat, która pozwoli sprawdzić, z czego wynika naliczona kwota i na jakich danych oparto jej wyliczenie. Wynika to z art. 4 ust. 6⁴ ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o spółdzielniach mieszkaniowych. Przepis brzmi:

„Spółdzielnia jest obowiązana, na żądanie członka spółdzielni, właściciela lokalu niebędącego członkiem spółdzielni lub osoby niebędącej członkiem spółdzielni, której przysługuje spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu, przedstawić kalkulację wysokości opłat

Przepis mówi o przedstawieniu kalkulacji na żądanie, a nie o automatycznym przekazywaniu każdemu mieszkańcowi pełnego wyliczenia wraz z każdym rachunkiem. Nie wymienia też wprost wszystkich danych, które taka kalkulacja powinna zawierać.

ENGIE obniżało taryfę. Skąd zatem wyższe rachunki? 

Podczas spotkania mieszkańców w hotelu Krajna prezes ENGIE Złotów Jacek Cybulski poinformował, że w styczniu 2024 roku cena ciepła spadła o 22,4 proc. Kolejna zmiana taryfy nastąpiła 15 sierpnia 2026 roku i oznaczała wzrost o 8,9 proc. Dostawca rozlicza ciepło na podstawie liczników w węzłach cieplnych, natomiast za podział kosztów między lokale odpowiada spółdzielnia. 

Prezes Buczek tłumaczył, że marcowa podwyżka zaliczek w 2026 roku wynikała ze wzrostu zużycia, a październikowa – z sierpniowej zmiany taryfy. Nie musi być tu sprzeczności: nawet przy niższej cenie jednostkowej rachunek może wzrosnąć, jeśli zużywa się więcej energii. Tym bardziej potrzebne są jednak dane pozwalające ocenić, czy wzrost obciążeń był uzasadniony w poszczególnych nieruchomościach. 

2 595 podpisów i żądanie zmian 

Pod wnioskiem o zwołanie Walnego Zgromadzenia zebrano 595 podpisów. Według organizatorów wymaganych było 301. Wśród postulatów znalazły się rozpatrzenie odwołania prezesa Wojciecha Buczka, zmniejszenie rady nadzorczej z dziewięciu do pięciu osób oraz obniżenie wynagrodzeń jej członków. 

Wniosek złożono 4 listopada 2026 roku. W odpowiedzi zarząd wskazał uchybienia formalne, między innymi powtarzającą się numerację na listach i brak nagłówków na kolejnych stronach. Zażądał też pisemnego oświadczenia dotyczącego celu zbierania podpisów. W piśmie przywołano art. 270 i 286 kodeksu karnego, odnoszące się odpowiednio do fałszowania dokumentów i oszustwa. 

Prawidłowość dokumentów ma znaczenie. Nie oznacza to jednak, że każda pomyłka na liście podpisów świadczy o przestępstwie. W udostępnionym piśmie nie wskazano konkretnych przypadków świadomego oszustwa. Inicjatorzy zbiórki odebrali jego ton jako próbę wywarcia presji. Czy zamiast sporu o formalności nie należałoby jak najszybciej doprowadzić do spotkania, na którym członkowie mogliby zadawać pytania władzom spółdzielni? 

Dziewięć zebrań, cztery miesiące i kolejne pytania mieszkańców. Czy tak wygląda dialog?

Kiedy wydawało się, że po zebraniu 595 podpisów mieszkańcy Spółdzielni Mieszkaniowej Piast wreszcie będą mogli wspólnie przedstawić swoje postulaty, na tablicach ogłoszeń pojawiło się zawiadomienie zarządu. Dokument datowany na 12 listopada 2026 roku informuje o zwołaniu Walnego Zgromadzenia Członków Spółdzielni. Nie będzie to jednak jedno spotkanie. Zarząd ogłosił aż dziewięć części zgromadzenia, rozłożonych na okres od 5 grudnia 2026 roku do 20 marca 2027 roku.

Mieszkańców podzielono według ulic i budynków, przypisując poszczególnym grupom konkretne terminy oraz miejsca zebrań. Spotkania mają odbywać się w Krajence, Okonku i Złotowie. Taki harmonogram wywołał kolejną falę niezadowolenia.

W internetowych komentarzach mieszkańcy nie kryją oburzenia. Zwracają uwagę, że dotychczas mogli uczestniczyć w jednym wspólnym spotkaniu, natomiast teraz, kiedy domagają się zmian, zgromadzenie podzielono na mniejsze grupy. Część komentujących podejrzewa, że takie rozwiązanie może osłabić siłę wspólnego protestu. Pojawiają się również pytania o koszty organizacji dziewięciu zebrań, wynajmu sal i ich obsługi.

Przepisy ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych dopuszczają podział Walnego Zgromadzenia na części, jeśli spełnione są określone warunki. Sam podział nie oznacza więc naruszenia prawa. Nie zmienia to jednak faktu, że mieszkańcy mają prawo zapytać, dlaczego zdecydowano się właśnie na taki harmonogram i czy wynika on z obowiązującego statutu oraz uchwały rady nadzorczej.

Szczególne zainteresowanie budzą terminy. Wniosek mieszkańców o zwołanie Walnego Zgromadzenia wpłynął 4 listopada. Pierwsze spotkanie wyznaczono na 5 grudnia, a ostatnie dopiero na 20 marca przyszłego roku. Ustawa przewiduje czterotygodniowy termin zwołania zgromadzenia na prawidłowo zgłoszone żądanie członków. Czy ogłoszony harmonogram jest odpowiedzią na ich wniosek? A jeśli tak, jak zarząd uzasadnia tak duże rozłożenie zebrań w czasie?

W porządku obrad znalazły się między innymi głosowania dotyczące odwołania członków rady nadzorczej oraz zmian statutowych. Nie ma natomiast osobnego punktu dotyczącego odwołania prezesa Wojciecha Buczka, choć właśnie jego odejście było jednym z najważniejszych postulatów protestujących. Warto przy tym zaznaczyć, że odwołanie prezesa należy co do zasady do kompetencji rady nadzorczej, a nie bezpośrednio Walnego Zgromadzenia.

Pozostaje jednak pytanie, czy przyjęty sposób organizacji rzeczywiście sprzyja otwartej dyskusji i odbudowaniu zaufania mieszkańców do władz spółdzielni.

Bo po miesiącach niezadowolenia, rosnących rachunkach i sporze o podpisy mieszkańcy oczekiwali przede wszystkim możliwości przedstawienia swoich problemów. Tymczasem samo ogłoszenie terminów wywołało kolejne kontrowersje.

Walne Zgromadzenie powinno być miejscem, w którym głos członków spółdzielni zostanie wysłuchany. A nie kolejnym powodem do zadawania pytań o sposób jej zarządzania.

Ulga na rachunku, ale kosztem remontów 

Jedną z przedstawionych przez zarząd propozycji jest obniżenie zaliczek na fundusz remontowy o 50 proc. Według zapowiedzi miałoby to dać przeciętnemu mieszkaniu około 100–150 zł miesięcznie oszczędności. Sam prezes przyznał jednak, że oznaczałoby to wydłużenie terminów remontów. Mniejszy rachunek dziś może więc oznaczać dłuższe oczekiwanie na naprawę balkonu, dachu czy klatki schodowej. 

Zapowiadany jest również montaż podzielników kosztów ogrzewania w 2027 roku. Urządzenia te mogą wpłynąć na sposób rozdzielania kosztów, ale same nie gwarantują obniżki opłat. Mieszkańcy powinni poznać koszt inwestycji, regulamin rozliczeń i przewidywane skutki dla poszczególnych budynków. 

W co gra towarzystwo tenisowe? Wracamy do publikacji z 2024 roku 

Już 13 sierpnia 2024 roku na 77400.pl, w artykule „W co gra towarzystwo tenisowe (Wzajemnej Adoracji)?”, pisaliśmy o publicznym wsparciu turnieju tenisowego organizowanego przez Spółdzielnię Mieszkaniową Piast oraz o relacjach środowiska tenisowego z samorządem. 

W dokumentacji zadania „Turniej tenisa ziemnego dla kobiet i mężczyzn o Mistrzostwo Złotowa w grze pojedynczej oraz deblowej” znalazł się zapis, że wydarzenie ma również korzystnie wpłynąć na akceptację przez lokalną społeczność pomysłu budowy krytych kortów. To ważne: obok sportowej rywalizacji wskazano cel dotyczący społecznego odbioru planowanej inwestycji. 

Nie dowodzi to nieprawidłowego wykorzystania dotacji. Uzasadnia jednak pytania: ile publicznych pieniędzy przeznaczono na turniej, jaki był wkład organizatora, ilu uczestników skorzystało z wydarzenia i jakie rezultaty osiągnięto? Publiczne finansowanie i koszty działalności spółdzielni to różne źródła pieniędzy – nie należy ich utożsamiać bez dokumentów.

W naszej wcześniejszej publikacji przypominaliśmy też, że burmistrz Złotowa Jakub Pieniążkowski przed objęciem urzędu pracował w spółdzielni. Sam ten fakt nie świadczy o nieprawidłowościach. Przy decyzjach o finansowaniu przedsięwzięć publicznych warto jednak ujawniać zasady wyboru projektów i sposób oceny ich przydatności dla mieszkańców.

Tenis łączy także prezesa z redaktorem gazety 

Wątek tenisowy powraca również w relacjach pomiędzy spółdzielnią a jedną z lokalnych gazet. Według informacji przekazanych naszej redakcji prezes Wojciech Buczek i redaktor tego tytułu należą do tego samego środowiska tenisowego i grają w jednej drużynie. To okoliczność, którą przed publikacją należy potwierdzić dostępnymi materiałami, na przykład listami zawodników lub fotografiami. 

W tej gazecie ukazał się materiał poświęcony działalności spółdzielni i wyjaśnieniom prezesa dotyczącym kosztów administracji oraz ogrzewania. Publikację oznaczono jako „Materiał Partnera”. W przytoczonym fragmencie pada między innymi kwota 2 zł netto za metr kwadratowy kosztów administracji. Takie oznaczenie potwierdza partnerski charakter publikacji, lecz samo nie rozstrzyga, czy była odpłatna, kto zapłacił i ile. 

Z przekazanych nam informacji wynika, że teksty przygotowywał redaktor gazety, a prezes wskazywał, jakie kwestie chce w nich szczególnie wyeksponować. W przypadku materiałów partnerskich uzgadnianie tematu z zamawiającym nie jest niczym nadzwyczajnym. Warto jednak wyjaśnić, czy publikacje były finansowane przez spółdzielnię, kto zatwierdzał wydatki i czy prywatne kontakty miały jakikolwiek wpływ na wybór medium. 

Wspólna gra w tenisa nie jest dowodem nieuczciwego układu, a publikacja partnerska sama w sobie nie stanowi nadużycia. Rzetelna odpowiedź wymaga faktur, umów lub stanowisk zainteresowanych stron. Dopiero na tej podstawie można oceniać skalę i zasady współpracy. 

A co z komentarzami mieszkańców? 

Według informacji przekazanych naszej redakcji przy zamawianych materiałach miały również pojawiać się oczekiwania dotyczące wyłączania komentarzy. Nie ustalono jednak jeszcze, czy komentarze rzeczywiście wyłączono w konkretnych publikacjach, kto podejmował takie decyzje ani jakie były ich przyczyny. 

To sprawa warta sprawdzenia. Ochrona przed obraźliwymi wpisami jest czymś innym niż zamykanie całej dyskusji. Czy czytelnicy mogli zadawać pytania pod tekstami przedstawiającymi osiągnięcia spółdzielni? Czy ograniczenia wynikały z zasad redakcji, czy z oczekiwań partnera? Bez wyjaśnień obu stron nie sposób tego przesądzić. 

Mieszkańcy mają prawo wiedzieć, czy z pieniędzy spółdzielni finansowano promocję prasową i jaki był jej koszt. To pytanie o przejrzystość wydatków, nie oskarżenie o korupcję. Zaufania do zarządu nie zastąpi nawet najlepiej przygotowany materiał partnerski. 

Wątek wyłączania komentarzy pojawiał się już wiele lat wcześniej podczas kampanii wyborczej do samorządu miejskiego. Ówczesny szef kampanii komitetu Połączył Nas Złotów, a zarazem prezes spółdzielni, zapewniał, że uzgodnił z Leszczyńskim wyłączenie możliwości komentowania. O potwierdzenie tych ustaleń dopytywał jeszcze Stanisław Wełniak. Taka praktyka pozwala prezentować własny przekaz bez możliwości jego bezpośredniego zakwestionowania przez odbiorców. Nie przesądza to, czy podobne oczekiwania towarzyszyły materiałom dotyczącym spółdzielni, ale uzasadnia pytanie, czy w komunikacji z mieszkańcami pozostawia się miejsce na ich głos  także ten krytyczny.

A gdzie w tym wszystkim dzieci i młodzież? 

Dyskusja o publicznym wsparciu turniejów dla dorosłych prowadzi do pytania o priorytety sportowe miasta. Ile zajęć dla dzieci i młodzieży można sfinansować z dostępnych środków? Ile sprzętu kupić? Ilu młodym zawodnikom pomóc w wyjazdach na zawody? 

Nie chodzi o odbieranie dorosłym prawa do sportu. Chodzi o przejrzyste zasady podziału pieniędzy i ocenę, czy finansowane przedsięwzięcia odpowiadają potrzebom możliwie szerokiej grupy mieszkańców. Jeśli powróci pomysł budowy krytych kortów, warto wcześniej przedstawić koszty, plan utrzymania, zasady korzystania i dostępność obiektu dla szkół.

Milion złotych zysku. Gdzie trafiają pieniądze? 

Prezes Buczek mówił w rozmowie z prasą, że spółdzielnia osiąga blisko milion złotych rocznie zysku netto z działalności gospodarczej, między innymi z wynajmu lokali użytkowych. Według jego wyjaśnień pieniądze te służą pokrywaniu kosztów eksploatacyjnych i obniżaniu obciążeń mieszkańców. 

Warto pokazać, jak dokładnie środki te są rozdzielane. Podobnie z kosztami zarządu i rady nadzorczej. Prezes przedstawił wyliczenie, według którego otrzymywane przez niego wynagrodzenie netto odpowiadało 10 groszom na metr kwadratowy powierzchni. Taki wskaźnik nie zastępuje informacji o pełnym koszcie zatrudnienia i łącznych wydatkach administracyjnych. 

Do zestawienia powinny trafić również ewentualne wydatki na publikacje prasowe, działania promocyjne i inne przedsięwzięcia finansowane przez spółdzielnię. Nie wystarczy przekonywać, że zarządzanie kosztuje. Trzeba jeszcze pokazać, ile kosztuje i za co mieszkańcy płacą. 

Kto tu właściwie jest dla kogo? 

Prezes broni decyzji zarządu, wskazuje na koszty energii i obowiązek utrzymania budynków. Mieszkańcy odpowiadają, że rachunki rosną, a ich zaufanie do władz spółdzielni maleje. Nie wszystkie stawiane zarzuty zostały potwierdzone dokumentami, ale też nie wszystkie wyjaśnienia rozwiały wątpliwości. 

595 podpisów to sygnał, którego nie sposób zbyć jako internetowego niezadowolenia. Spółdzielnia nie jest prywatnym przedsięwzięciem prezesa ani rady nadzorczej. Jej organy mają działać w interesie członków, a członkowie mają prawo domagać się przejrzystości. 

Nie chodzi o to, by komukolwiek zabraniać gry w tenisa, ani o to, by z góry uznawać partnerskie publikacje za nadużycie. Chodzi o jasne reguły, dostęp do dokumentów i odpowiedzialność za decyzje finansowe. Mieszkańcy nie potrzebują kolejnej rozgrywki. Potrzebują odpowiedzi.